ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՇԱԽՄԱՏԱՅԻՆ ՖԵԴԵՐԱՑԻԱ

24. 05. 2017
12 : 00

Հայաստանի Շախմատային Ֆեդերացիա

Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիան (սկզբնական շրջանում՝ սեկցիա) ստեղծվել է 1927 թվականին:

Երկրի 1-ին առաջնությունը անցկացվել է 1934 թվականին: Հայաստանի 1-ին չեմպիոնը Հենրիկ Գասպարյանն էր. հետագայում նա երկրի չեմպիոն դարձավ ևս ինը անգամ: Գասպարյանը հայ առաջին վարպետն է, շախմատային կոմպոզիցիայի գծով՝ աշխարհում առաջին գրոսմայստերը:

Մինչև այժմ անցկացվել է Հայաստանի 72 առաջնություն: Երեք անգամ Հայաստանի չեմպիոն է հռչակվել Տիգրան Պետրոսյանը:

Հայաստանը ՖԻԴԵ-ի անդամ է 1992 թվականից: Հենց այդ տարվանից սկսվում են երկրի շախմատիստների խոշորագույն հաջողությունները միջազգային ասպարեզում: Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը 2006 և 2008թթ. դարձել է շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոն, 2011-ին` աշխարհի չեմպիոն թիմային հաշվարկում, երեք անգամ` (1992, 2002, 2004թթ.) օլիմպիադայի բրոնզե մեդալակիր, երեք անգամ երրորդ տեղն է գրավել աշխարհի թիմային առաջնություններում (1997, 2001, 2005 թթ.), դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն (1999թ.): ՙԵրևան՚ թիմը հաղթել է եվրոպական ակումբների գավաթի խաղարկությունում (1995թ.): Հայաստանի կանանց հավաքականը 2003թ. դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, Երևանի ՙՄիկա՚ կանանց ակումբը` 2006 թ. Եվրագավաթի հաղթող:

Լևոն Արոնյանը դարձել է աշխարհի գավաթակիր, աշխարհի չեմպիոն արագ, կայծակնային խաղի, Ֆիշերի շախմատի ձեւաչափերով, Վլադիմիր Հակոբյանը` ՖԻԴԵ-ի աշխարհի փոխչեմպիոն: Միջազգային ասպարեզում ակնառու հաջողությունների են հասել Ռաֆայել Վահանյանը, Սմբատ Լպուտյանը, Աշոտ Անաստասյանը, Արտաշես Մինասյանը, Կարեն Ասրյանը, Գաբրիել Սարգսյանը, Տիգրան Լ. Պետրոսյանը, Զավեն Անդրիասյանը, մարզիչներ Արշակ Պետրոսյանը, Տիգրան Նալբանդյանը, Արսեն Եղիազարյանը: Հայաստանի ներկայացուցիչները աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններում բազմիցս դարձել են չեմպիոններ, գրավել են մրցանակային տեղեր: Հայաստանի հավաքականը համաշխարհային պատանեկան օլիմպիադայում երկու անգամ նվաճել է չեմպիոնի կոչումը:

Հայաստանն այժմ ունի 38 գրոսմայստեր, 30 միջազգային վարպետ, 18 ՖԻԴԵ-ի վարպետ: Միջազգային վարկանիշներ ունեն 443, ազգային՝ ավելի քանի 3200 շախմատիստներ: Իսկ շախմատ Հայաստանում խաղում են ցանկացած ընտանիքում:

Հայաստանում անցկացվել են բազմաթիվ խոշորագույն միջազգային մրցաշարեր, աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններ: 1996-ին Երևանում անցկացվել է շախմատի 32-րդ համաշխարհային օլիմպիադան, 2001-ին՝ աշխարհի 5-րդ թիմային առաջնությունը:

2004 թվականից Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի նախագահն է Սերժ Սարգսյանը` նախկինում ՀՀ պաշտպանության նախարար, այնուհետև ՀՀ վարչապետ, այժմ` ՀՀ նախագահ:

1970 թվականից Երևանում գործում է շախմատի տունը, որը 1984-ից կրում է Տիգրան Պետրոսյանի անունը: 1971-ին հիմնվել է շախմատի մասնագիտացված դպրոցը: 1972 թվականից լույս է տեսնում ՙՇախմատային Հայաստան՚ հանդեսը: 2002-ին հիմնադրվել է Հայաստանի շախմատի ակադեմիան: